සිස්ටම් එක අපිටද?

අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක භාවය හා විරැකියාව අතර පැහැදිලි සම්බන්ධතාවයක් අපි පසුගිය සටහනේදී ගොඩනගා ගත්තෙමු. විරැකියාව රටක රාජ්‍යය පවත්වාගෙන යාමට අහිතකර බව අප සාමාන්‍යයෙන් විශ්වාස කරමු. විරැකියාව හමුවේ මිනිසුන් කලබල වන බවත් එය රජයේ ඡන්ද ප්‍රමාණයට බලපාන බවත් සාමාන්‍ය මතයයි.

රටක හමුදාව යනු එම රටේ රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමට ඇති යාන්ත්‍රණයයි. එය ඇත්තේ වැසියන් ආරක්ෂා කිරීමට නොව පවතින රාජ්‍යයට එල්ලවන මොනයම් හෝ බලපෑමකට මිලිටරිමය වශයෙන් මුහුණ දීමටය. මෙම රාජ්‍යය ආරක්ෂා කරන ක්‍රියාවලියේදී බොහෝ වේලාවලදී හමුදාවේ අවි එල්ල වන්නේ එම රටේම වැසියන්ටය. මෑත කාල වලදී සිදු වූ නොයෙකුත් කැරලි ඉතාමත් තදින් මර්ධනය කිරීම සිදු වූයේ මිලිටරිමය ලෙස හමුදාව අතිනි. අප සැමදා පවසන ආකාරයට මිලිටරිමය මර්ධනයක් කිසිම දිනක එම නැගිටීමේ මූලය විනාශ නොකරන අතර මූලය අළු යට ගිනි මෙන් සැඟව පවතී. නිසි කල් එළඹුණු පසුව නැවත ගිනි සිළුවක් ඇති වන්නේ කාලාන්තරයක් තිස්සේ සමාජය තුල පවතින මෙම ගිනි පුපුරු තුළින්ය.

හමුදාව සමන්විත වන්නේ දේශප්‍රේමීන්ගෙන් (මෙකල ඇවිදින බකමූණන් බවට පත්ව ඇති ජෝකර්වරුන් නොව දේශයට ආලයක් ඇති වුන්) බවට යමෙකු තර්ක කල හැක. නමුත් අප පවසන්නේ ඔවුන්ට හමුදාවේ සාමාන්‍ය සෙබල සිට නිල කිහිපයක් ඉහළ යන තෙක් සිටින්නන්ගේ ආර්ථික තත්වය පරීක්ෂා කර බලන ලෙසයි. ඔවුන්ගෙ තර්කය නිවැරදි නම් රටේ යම් පමණකටවත් ආර්ථික තත්වයක් ඇති වුන් හට දේශප්‍රේමයක් නොමැත. නමුත් සත්‍යයනම් හමුදාවේ දිවි පිදීමට එන්නේ “හරි හමන්” රැකියාවක් නොමැති වූ විට බවයි. පසුගිය කාලයේදී රාජ්‍ය මාධ්‍ය හා ඊමේල් මගින් සංසරණය කරවා ප්‍රසිද්ධ කරවු මිය ගිය හමුදා භටයින් බහුතරයකගේ නිවෙස් දැනටත් කුලී නිවෙස්ය. යූටියුබ්, බ්ලොග් අඩවි තුළ මොවුන්ට දෙවියන් මෙන් සැලකූ කිසිවෙකු මොවුන්ගේ පවුලක දුක සැප විමසීමට ගොස් ඇත්දැයි සැක ඇති වේ. කියවන්නා මැනවින් අවබෝධ කර ගත යුත්තේ හමුදාවන් තුල සිටින සෑම අයෙකුම එහි සිටින්නේ ආර්ථිකමය හේතු නිසා යන්න මෙයින් පැවසෙන්නේ නැති බවයි. අප කියා සිටින්නේ හමුදාවේ බහුතරය රට වෙනුවෙන් දිවි පිදීමට සූදානම් නැති බවයි.

කරුණ කෙසේ වෙතත් නිසි රැකියාවක් ලැබීමට සුදුසු අයෙකු හමුදාවන්ට ඇතුළු වීම විරල අවස්ථාවකි. ඇතුළු වුවත් එසේ ඇතුළු වන්නේ ඉහළ නිළ තල සඳහාය. මේ කරුණත් අප කලින් සටහනින් මතු කල කරුණුත් එකතු වන්නේ කුමටද?

රටක අධ්‍යාපනය වඩාත් යහපත් වූ විට හමුදාවන් හි රැකියා සඳහා පැමිණෙන තරුණ තරුණියන් ප්‍රමාණය අඩුවේ. අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක භාවය පාලනයක් සහිතව රජය පවත්වාගෙන යන්නේ එම නිසාය. වැඩි ගුණාත්මක භාවය රටේ ජනතාව බුද්ධිමතුන් බවට පත්කරන අතර එමගින් රාජ්‍ය කටයුතු ප්‍රශ්න කිරීමද ඉහළ යයි. ජනතාව මෝඩයින් කර තබා ගත් තරමටම ප්‍රශ්න කිරීම් අවම වන අතර එවැනි ප්‍රශ්න කරන්නන්ව පිළිකෙව් කිරීමද ජනතාව ලවාම කර ගත හැක. ජාතිවාදය, ගෝත්‍ර ගති පැවතුම් ආදී මෙරට දැන් විද්‍යාමාන වන සියළු අවලක්ෂණයක්ම මෙම චේතාන්විතව සිදු කර ඇති මෝඩ කමේ ප්‍රථිපලයි. මහින්ද රජයේ බර දරා ඇති එක බල කණුවක් වන්නේ ජාති වාදයයි. ජාතිවාදය නැති වී සියළු ජාතීන් අනෙකුන් ගැන සිතන්නට පටන් ගත් දිනට මහින්ද අළුත් සින්දුවක් සොයා ගත යුතුය.

70 දශකයේ සිට මෙරට දැඩි අධ්‍යාපන කප්පාදුවක් සිදුවන අතර ජනතාව එයට අසංවේදීව ඔහේ බලා සිටිති. මෙය එක් පක්ෂයක හෝ රජයක සැලසුමක් නොව සිරිමාවෝ, ජේ.ආර්, ප්‍රේමදාස, චන්ද්‍රිකා හරහා දැන් මහින්ද සිදු කරමින් යන පොදුවේ පාලක පන්තිය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ දීර්ඝ කාලීන සැලැස්මේ එක් කොටසකි. Without a well informed society democracy sieze to exist යනුවෙන් පැවසී ඇත. දැන් පවතින සමාජය ඇත්තේ well-informed යන තත්වයටත් ඉතා පහළය. ඒ කියා දෙනු ලබන දේ හෝ තේරුම් ගැනීමට ඇති හැකියාවක් නොමැති තත්වයකි.